Showing posts with label Coyendansers. Show all posts
Showing posts with label Coyendansers. Show all posts

7.9.07

Coyendansfeesten in wijk Macharius Heirnis

Het weekeinde van 14 tot 16 september viert Gent een van zijn oudste en kleurrijkste buurtfeesten. De inwoners van de wijk Macharius Heirnis zingen en dansen samen met de bezoekers op en rond het Spaansekasteelplein tijdens het uitbundige feest van de Coyendans. Schepen Tom Balthazar: “ De Coyendans is bovendien een buurtfeest waar nieuwe en creatieve ideeën mogelijk zijn. De plaatselijke VZW Kunst(h)art evoceert er de sfeer van het Parijse Place de Tertre, de bewoners van de Sint-Machariusstraat verbouwen hun straat tot een heuse kunstenaarsstraat met als thema ‘Tot op het Bot’. De Turkse inwoners creëren er een Oriëntaalse sfeer met een tent en aangepaste hapjes”. Maar er zijn een massa andere activiteiten om het weekeinde te vullen.

Het succes van de Coyendansfeesten is voor een deel te danken aan een rijke traditie. Toen tijdens de dertiende eeuw de bewoners van het toenmalige Sint-Baafsdorp het weiderecht op de Heernisse verwierven stelden zij een herder aan die de koeien dagelijks naar hun weide bracht. Eens per jaar werd er door de vier rentmeesters rekenschap gegeven en het overschot werd besteed aan het feest van de Heernisse: de Coyendans. In de loop der eeuwen ontstonden diverse tradities. De Coyendanswijn werd destijds te goedkoop verkocht, wat de abt, een bastaardzoon van Filips De Goede een stevige boete opleverde. De Coyendansstier was de inzet van een proces dat de leenman van Herlegem een deugdelijke stier ter beschikking van de Heernesse moest houden. De Coyendansduivel dankte zijn naam aan de grote waterplas: de Nekkersvijver, een Nekker is een waterduivel. Wat verderop in Sint-Amandsberg is er nog steeds een Nekkersvijverstraat. Maar omdat de Coyendans uit de hand liep werd hij in 1769 streng beteugeld.

Medewerker Mario Polfliet: “De Werkgroep Coyendans en de buurtwerking hebben samen met tal inwoners en handelaars, de jeugdwerking en culturele organisaties puik werk geleverd. Wie het programmaboekje naleest zal zien dat er heel wat leuke maar ook erg interessante activiteiten zijn”. Op zaterdag 8 september is er de Coyendans fietstocht ‘Koe zonder staart’. De tocht voert ons van Kapelle naar Vlissingen, een mooi gebied met uitgestrekte velden. Om 8.30 uur wordt de bagage opgeladen en vertrekt de bus richting Kapelle. Het feest gaat van start op vrijdag 14 september als de Coyendans plechtig ingeloeid wordt. Daarna is er een geleide wandeling over botten, schedels, relieken In de Sint-Machariusstraat kan men het werk van tal van artiesten bewonderen en ook in de kerk is er een tentoonstelling door VZW Kunst(h)art. Na de toespraak door schepen Balthazar zijn er nog optredens van De Valse Teefjes en de cabaretfanfare ‘Schoon Vertier’.

De dagen daarop puilen de Coyendansfeesten uit van de meest uiteenlopende activiteiten. Er is kinderanimatie door VZW Jong een clown en nog veel meer. Er is een buurtmarkt en een alternatieve markt, buurtbewoners houden rommelmarkt en er zijn diverse infostands. Liefhebbers van rock komen met de vierde editie van het rockconcours ‘De Beloften’ ruimschoots aan hun trekken. Maar ook de geleide bezoeken aan de abdij en het Literair Aperitief met als thema ‘Tot op het bot’ zijn echte publiekstrekkers. Wie het volledige programma wil nalezen kan de brochure ophalen in het plaatselijke buurtcentrum aan de Lousbergskaai of de internetsite raadplegen: http://www.coyendansers.be
Guido Van Peeterssen

23.6.07

Middeleeuwse Sint-Lievensprocessie herdacht

Eeuwenlang trokken de Gentenaars op 28 juni met de relieken van de Heilige Livinus op bedevaart naar het graf van hun patroonheilige te Sint-Lievens-Houtem. De oorsprong van deze belangrijkste Gentse volksbedevaart gaat terug tot in 1007. Precies duizend jaar geleden werden de relieken van de Heilige Livinus uit zijn graf gelicht en overgebracht naar de Gentse Sint-Baafsabdij. Maar de abt van de Sint-Baafsabdij moest plechtig beloven om eens per jaar, op 28 juni, de heilige terug te brengen naar zijn oorspronkelijke begraafplaats. Na een druk bijgewoonde middernachtmis in de abdijkerk van Sint-Baafs vertrok de fiertel van Sint-Lieven richting Sint-Lievens-Houtem. Volgens middeleeuwse kronieken ondernam een derde van de Gentenaars de nachtelijke tocht. Daar vierden ze een hele dag kermis. Pas tegen de volgende middag werd de terugtocht aangevat naar Gent, waar de aankomst van de dronken en uitgelaten Sint-Lievenszotten meermaals aanleiding gaf tot rebellie en volksopstand.

Voor de Gentenaars was deze processie het middel bij uitstek om hun grieven aan de vorst of het stadsbestuur kenbaar te maken. De tocht naar Sint-Lievens-Houtem was de machthebbers een doorn in het oog maar niemand durfde de Gentenaars hun jaarlijkse hoogfeest ontnemen. Tot Keizer Karel in 1540 de Gentenaars een reeks meedogenloos strafte. Een van deze strafmaatregelen opgenomen in deze zogenaamde Carolijnse Concessie was het verbod om nog naar Houtem te trekken. In Gent ging de herinnering aan deze bedevaart geleidelijk aan verloren. In Sint-Lievens-Houtem bleef de bedevaart doorleven in de twee jaarmarkten. De novemberjaarmarkt van 12 november, de sterfdag van de Heilige Livinus, groeide uit tot een van ’s lands grootste beestenmarkten en lokt ieder jaar duizenden bezoekers.

2007 leent zich bij uitstek om de verloren traditie van ‘naer Hauthem te trecken’ in ere te herstellen. Niet alleen is het duizend jaar geleden dat de bedevaart ontstond, ook viert men in Sint-Lievens-Houtem de vierde editie van de 50-jaarlijkse Livinusfeesten. Op zondag 1 juli eerst komend om half acht wordt de historische wandeling van Gent naar Sint-Lievens-Houtem feestelijk ingeluid met een historisch religieuze evocatie en gregoriaanse gezangen in de Gentse Sint-Baafsabdij. Om half negen worden de klokken van alle Gentse torens geluid, het startsein voor meer dan duizend wandelaars om in het spoor van de middeleeuwse traditie de tocht naar Sint-Lievens-Houtem aan te vatten. In de late namiddag zullen ze een plechtige intrede maken in Sint-Lievens-Houtem en nadien zullen ze volop kunnen genieten van de grootse festiviteiten (evocatie, optredens, klank- en lichtspektakel enz.) die op het uitgestrekte marktplein plaatsvinden. Meer over de festiviteiten op http://www.livinus.be/


Praktisch: Zondag 1 juli: Afspraak aan de Sint-Baafsabdij:

7.30 uur: het koor ‘Paratum Cor’ brengt gregoriaanse gezangen o.l.v. Thierry Pauwels.7.45 uur: acteur Pier De Kock voert een monoloog in naam van de Heilige Livinus.8.00 uur: plechtige overdracht van het reliekschrijn van de Heilige Livinus. Schepen Lieven Decaluwe ontvangt het schrijn uit handen van kanunnik Ludo Collin.
8.15 uur: onder klokkengelui en met 3 bellenmannen op kop vertrekt de fiertel van Sint-Lieven naar Sint-Lievens-Houtem. De historische stoet wordt samengesteld door de werkgroep Coyendans. Bij aankomst aan de Keizerpoort nemen leerlingen van het Sint-Lievenscollege het schrijn over van de Coyendansers. Zij dragen het schrijn tot in Sint-Lievens-Houtem.

Guido Van Peeterssen