UGent en Desso Sports Systems ontwikkelen nieuw type kunstgras.

Het Instituut voor de aanmoediging van Innovatie door Wetenschap en Technologie in Vlaanderen (IWT) en Desso Sports Systems hebben zopas een contract getekend voor wetenschappelijk onderzoek naar een nieuw type kunstgras. Het gaat om een nieuw vervolg op het onderzoek dat in 2004 werd opgestart, ook met ondersteuning van IWT. Het bedrijf zal hiervoor samenwerken met de Universiteit Gent. Desso Sports Systems werkte hiervoor al samen met de Universiteit Gent, meer bepaald het Centrum voor Materiaalstudie en Engineering (CMSE). Het project kadert in het 3 F “Fit For the Future” programma van Desso, een langdurig onderzoek waarbij de interne kennis en ervaring wordt samengebracht met externe expertise om innovatieve sportsystemen te ontwikkelen.

Het onderzoek dat in 2004 werd opgestart, heeft reeds concrete resultaten opgeleverd, ondermeer een unieke sliding testmethode en het verbeteren van voetbalkunstgras. Met commercieel succes overigens, want dit type kunstgras werd ondertussen geïnstalleerd op de trainingscentra van ondermeer RSC Anderlecht, Chelsea FC, Tottenham Hotspur, FC Nürnberg, Vfl Wolfsburg, en talloze gemeenten in heel Europa. Met de nieuwe steun kan verder onderzoek gedaan worden, met als ultieme doel een perfecte kunstgrasmat te ontwikkelen, die de eigenschappen van natuurgras nog beter integreert met de voordelen van kunstgras.

Het CMSE werd in 2000 opgericht aan de Universiteit Gent. Binnen het CMSE werken 13 vakgroepen uit 4 faculteiten van de UGent samen aan nationale en internationale projecten in het domein van het materiaalonderzoek. Het onderzoek naar de nieuwe kunstgrasvezel wordt gevoerd door de vakgroep Textielkunde en de vakgroep Mechanische Constructie en Productie. Voor het sporttechnische aspect van het onderzoek wordt samengewerkt met de vakgroep Bewegings -en Sportwetenschappen. Desso Sports Systems is marktleider in sportvelden. Jaarlijks produceert het bedrijf 3 miljoen m² kunstgras voor ondermeer voetbal-, tennis-, hockey- en rugbyvelden. Ook het gepatenteerde versterkte natuurgrassysteem Desso GrassMaster is internationaal succesvol bij prof- en amateurvoetbalclubs. Onder meer Arsenal, Liverpool FC, Feyenoord, AZ Alkmaar, Lokomotiv Moskou en Rosenborg spelen op zo’n veld in hun stadion. In eigen land hebben Sporting Lokeren en RSC Anderlecht dit systeem.

Guido Van Peeterssen.

IWT
Desso Sports Systems
CMSE

UGent op de zesde plaats in “Best Places to Work in Academia”

Volgens een rangschikking van The Scientist is de Gentse universiteit van alle Belgische universiteiten de beste wetenschappelijke werkomgeving. De UGent staat op de zesde plaats in de niet VS lijst van “Best Places to Work in Academia”. Daarmee is de UGent meteen ook de eerste en enige Belgische universiteit die voorkomt in de lijst. Aan de top van de niet VS lijst staat de Canadese Dalhousie University. Op Europees niveau staat de UGent op de vierde plaats en wordt enkel voorafgegaan door University of Nottingham, University of Helsinki en University of Dundee.

De ranking is het resultaat van een grootschalige rondvraag onder wetenschappers uit de zogenaamde life sciences. Daarbij werd gepeild naar hun favoriete universitaire instelling op basis van 39 criteria op 8 verschillende gebieden. De rondvraag leverde ruim 1.400 bruikbare antwoorden op van wetenschappers in de Verenigde Staten, Canada en West-Europa. Het is de vijfde keer dat The Scientist een dergelijke rondvraag deed. De resultaten verschenen in The Scientist van 1 november jl. Bijzonder is dat België in de ranking ‘Best Countries for Academic Research’ op nummer één staat en dus beschouwd wordt als het beste land om aan wetenschappelijk onderzoek te doen. Dit is de eerste maal in de geschiedenis van de ranking, waarin België vorig jaar nog op de vijfde plaats stond. In deze ranking wordt ons land gevolgd door de Verenigde Staten en Canada. Link: The Scientist

Guido Van Peeterssen.

UGent viert 100 jaar Astrid Lindgren

Op 14 november zou Astrid Lindgren honderd jaar geworden zijn, een verjaardag die de vakgroep Scandinavistiek en Noordeuropakunde van de UGent niet ongemerkt voorbij kan laten gaan. De vakgroep heeft daarom een reeks activiteiten op poten gezet om Astrid Lindgren in de kijker te zetten en sloeg hiervoor de handen in elkaar met de Stedelijke Openbare Bibliotheek Gent en Stichting Lezen.

Op woensdag 24 oktober om 16 uur zijn de allerkleinsten aan de beurt. Rita Verschuur komt in het amfitheater van de jeugdbibliotheek vertellen over Astrid Lindgren. Bovendien leest ze voor uit haar werk. Dit verteluurtje is bedoeld voor volwassenen en kinderen vanaf 5 jaar. Deelname is gratis, reserveren kan op 09 266 70 00 (jeugdbib) of op bibliotheek@gent.be. Locatie: Hoofdbibliotheek Zuid, Graaf van Vlaanderenplein 40.

Op donderdag 25 oktober om 20u wordt een studiedag georganiseerd, waarbij drie sprekers hun visie op Astrid Lindgrens leven en werk uit de doeken doen. Majo de Saedeleer (directeur Stichting Lezen) geeft een inleiding van de lezing: “Van kippeneieren in uilenbomen”. Vervolgens vertelt Rita Verschuur over de band die Astrid Lindgren had met Annie M.G. Schmidt en over de parallellen tussen beide schrijfsters. Tot slot belicht dr. Astrid Surmatz (Universiteit Amsterdam) de politieke kant van de boeken over Pippi Langkous (titel: “Van Oer-Pippi naar Pippi: Astrid Lindgren als internationale schrijfster”). Deelname is gratis, aanmelding via mail op Sara.Vandenbossche@UGent.be voor 24 oktober. Locatie: Zaal Rector Blancquaert, Het Pand, Onderbergen 1.

Op vrijdag 26 oktober om 13u worden de activiteiten afgesloten met een reeks gastcolleges door lic. Nele Stoffels, Rita Verschuur en dr. Astrid Surmatz. Deelname is gratis. Locatie: Lokaal D 2.20, Vakgroep Scandinavistiek en Noordeuropakunde, Rozier 44. Meer info op http://www.scandinavistiek.ugent.be

Guido Van Peeterssen.

UGent ondertekent overeenkomst met Universiteit van de Vrijstaat

Tijdens de Internationale Jaarbeurs te Gent (Accenta) grijpen er talrijke culturele en wetenschappelijke activiteiten plaats. De Universiteit Gent en de provincie Vrijstaat vormen een belangrijk deel van dit rijke aanbod. Op de beurs kan je niet alleen een bezoek brengen aan de imposante stand van Mangaung. Maar je kunt ook een bezoekje brengen aan de stand van de stedenband, naast het paviljoen van Zuid-Afrika. Om de band tussen beide steden te versterken zijn er een wetenschappelijk en een cultureel forum, maar ook een forum over sociale economie. Maandag ondertekenden de Universiteit Gent en de Universiteit van de Vrijstaat bovendien een belangrijke samenwerkingsovereenkomst die moet toelaten om op structurele wijze samen te werken.

De ondertekening gebeurde tijdens een wetenschappelijk forum op maandag 17 september. Omdat het vliegtuig van de Zuid-Afrikaanse rector niet kon opstijgen werd besloten om de ondertekening via een videoconferentie te organiseren. Beide rectoren tekenden daarmee op duizenden kilometers afstand van elkaar de overeenkomst, weliswaar in aanwezigheid van burgemeester Termont en talrijke prominenten. Die samenwerking kan alle richtingen uit: van uitwisseling van resultaten van wetenschappelijk onderzoek, het voeren van gezamenlijk onderzoek of het uitwisselen van docenten en studenten.

Concreet zijn er al contacten tussen beide universiteiten rond het onderzoek naar goede praktijken van management van lokale besturen. En dat sluit naadloos aan bij de opzet van een stedenband, waarbij de versterking van de bestuurskracht van beide partnersteden centraal staat. De Stad Gent is bijzonder verheugd dat beide universiteiten de handen in elkaar slaan en zeer benieuwd naar de concrete vormen van samenwerking. Link www.gent.be/Zuid-Afrika en http://www.uovs.ac.za/

Guido Van Peeterssen.

Universiteit Gent verwelkomt ESN studenten

Precies 20 jaar geleden ging het succesvolle Erasmus programma van start. De Universiteit Gent speelde steeds een prominente rol in het programma, dat gaandeweg werd uitgebreid en herdoopt tot Socrates en het Lifelong Learning Programma. Zo was de Universiteit Gent vorig jaar opnieuw koploper met het grootste aantal Erasmus projecten van alle Europese universiteiten. Voor het onthaal en de sociale en culturele integratie kunnen de studenten sinds jaar en dag rekenen op het Erasmus Student Network (ESN). Deze vereniging werd in 1989 in Gent boven de doopvont werd gehouden en groeide uit tot een netwerk met meer dan 230 secties in heel Europa. Naar aanleiding van de verjaardag van het Erasmus programma trok de voorbije maanden een busje van ESN langs universiteiten in alle uithoeken van Europa.

Donderdag 28 juni legt de ESN ploeg de laatste etappe van de Europese toer af: van Gent naar Brussel, waar intussen het hoofdkwartier van ESN gevestigd is. De studenten werden ongemeen hartelijk ontvangen in Het Pand. Rector Van Cauwenberge was er als oud-voorzitter van ESN Gent en verantwoordelijke van Erasmus bij om de studenten te verwelkomen. Rector Van Cauwenberge: “Meer dan 1,5 miljoen studenten namen deel aan het Erasmus programma dat 2.000 universiteiten uit 31 landen verenigt. Ik ben blij dat de Universiteit Gent bij de start van het Erasmus programma gekozen heeft voor internationale profilering. De medewerking van de partners van de UGent is hierbij echter van groot belang. De goede contacten op internationaal niveau verzekeren ons in elk geval om ook in de toekomst een belangrijke rol te spelen. Gent werd onlangs door de Europese Commissie uitgeroepen als één van de 20 Erasmus succesverhalen, ik ben daar heel fier op”.

Tijdens een feestelijke zitting gaven een aantal sprekers een toelichting bij de evolutie en het belang van het Erasmus project. Onderwijs, wetenschappelijk onderzoek, maar ook managementstructuren gaven de aanzet tot wat wij nu als Europa kennen. Ook vragen over de toekomst werden behandeld. In een wereld die volop verandert is het verwerven van kennis onontbeerlijk. Leren is daarom een proces dat het hele leven lang doorgaat en deel uitmaakt van het Europese onderwijsprogramma: “Een leven lang leren” dat dit jaar van start ging. Het streven naar een transparant onderwijsprogramma zorgt er ook voor dat studenten zich wereldwijd verplaatsen waardoor het belang en de impact van onderwijsprogramma’s sterk beïnvloed wordt aan het aantal buitenlandse deelnemers. De nieuwe uitdaging voor Europese universiteiten zijn goede taalkennis, hoogstaande academische standaarden en de promotie van het hoger onderwijs. Toch zijn er nog een aantal barrières te nemen. Indien deze niet snel verdwijnen zal Europa geconfronteerd worden met het feit dat talrijke hoog opgeleiden ergens anders de weg vinden naar een succesvolle carrière. Link: http://www.esn.org

Guido Van Peeterssen.

Bacterie tegen menopauzale klachten

Voedingssupplementen met oestrogenen uit de hopplant verzachten de klachten van vrouwen in de menopauze, zoals opvliegers, een slechte nachtrust en humeurschommelingen. Jammer genoeg slaat de positieve werking van hop slechts aan bij een derde van de vrouwen. Dr. Sam Possemiers van de vakgroep Biochemische en microbiële Technologie zocht in zijn doctoraat naar een oplossing voor dit probleem: de Eubacterium limosum kan redding brengen.

Sinds jaar en dag is de hopplant bekend als een geneeskrachtige plant tegen menopauzale klachten. In de hopplant zit namelijk 8-PN, een krachtig fyto-oestrogeen, een plantaardig vrouwelijk hormoon. Fyto-oestrogenen bootsen de werking na van het vrouwelijke hormoon oestradiol, waardoor bepaalde symptomen van de menopauze verdwijnen. In 1999 slaagden onderzoekers van de Universiteit Gent erin om deze stof uit hop te isoleren en te verwerken in een voedingssupplement: MenoHop. MenoHop werd het eerste gestandaardiseerde hopextract op de markt.

Jammer genoeg bleek MenoHop slechts aan te slaan bij één op drie vrouwen. Het vermoeden bestond dat de effectiviteit iets te maken had met darmbacteriën. Tijdens zijn onderzoek stootte Dr. Possemiers op een ongekend fenomeen. Hij ontdekte dat niet 8-PN maar een andere stof uit de hopplant verantwoordelijk was voor de hormonale werking: isoxanthohumol (of IX) komt in twintig tot dertig keer grotere concentraties voor dan 8-PN. Op zich bleek IX een inactieve stof, zonder gezondheidseffect, maar in de dikke darm werd meer dan 80 % van IX door bacteriën omgezet in het werkzame 8-PN. Dit gunstige effect kwam maar voor bij één op drie vrouwen; twee op drie vrouwen bleek dus niet de juiste samenstelling van darmbacteriën te hebben om IX in 8-PN om te zetten.

Vervolgens ging Dr. Possemiers op zoek naar een darmbacterie die ervoor zorgde dat IX in 8-PN werd omgezet. “Ik identificeerde en selecteerde Eubacterium limosum”, zegt Sam Possemiers. “Als je die bacterie en IX samenbrengt, wordt een bacteriële productie van 8-PN mogelijk. De darmbacterie zet de overvloedig aanwezige IX in hopextracten om in 8-PN. Die 8-PN kan je na zuivering gebruiken in geneesmiddelen tegen menopauzale klachten.”

Guido Van Peeterssen

Google en Universiteit Gent brengen honderdduizenden boeken online

De Universiteit Gent stapt mee in het Google Libary Project. Google zal in samenwerking met de bibliotheek de copyrightvrije boeken uit de collectie van de Boekentoren digitaliseren, waardoor de grootste titels uit de Nederlandstalige en Franse literatuur wereldwijd online beschikbaar worden. Door deze samenwerking zullen enkele honderdduizenden boeken aan het programma worden toegevoegd, van populaire klassiekers tot zeldzame en speciale collecties die voordien slechts te raadplegen waren in de bibliotheek zelf. Eenmaal gedigitaliseerd wordt het eenvoudig om die werken te ontdekken, te doorzoeken en te lezen via Google Book Search. De bibliotheekcollectie bevat ook behoorlijk wat boeken in Duits, Latijn, Italiaans, Engels en Spaans waardoor de veeltalige index van Google aanzienlijk kan verrijkt worden en meer boeken in meer talen wereldwijd door meer mensen kunnen geraadpleegd worden.

Sylvia Van Peteghem, hoofdbibliothecaris van de Universiteitsbibliotheek Gent: "We vinden het zeer spannend om onze boeken en onze bibliotheek door dit project open te stellen voor de wereld. Het is een heel boeiende onderneming om lezers te helpen, waar ter wereld ze zich ook bevinden. Het wordt nu mogelijk om online een deel van de rijke literaire en culturele traditie van België en Europa te leren ontdekken en te lezen. Bovendien past het project bij onze plannen om de Boekentoren de komende jaren te renoveren, een werk van jaren met wellicht ook een tijdelijke sluiting. Zo blijft een deel van de collectie alvast beschikbaar voor de studenten en academici via Google Book Search". Philippe Colombet van Google Book Search: "De rijke collectie van de Gentse Universiteitsbibliotheek is een fantastische aanvulling voor het Book Search Project. De bibliotheek verrijkt onze veeltalige index en het nieuws is vooral goed voor Nederlandstalige en Franse lezers in de wereld".

De Universiteit Gent voegt de vijftiende bibliotheekcollectie toe aan het Library Project, anderen zijn Oxford University, University Complutense van Madrid, De Library of Catalunya, Bavarian State Library, Lausanne Cantonal and University Library (BCU), Harvard University, Stanford University, University of Michigan, New York Public Library, University of Virginia, University of Wisconsin-Madison, Princeton University, University of California en de University of Texas-Austin. Google werkt ook samen met de vermaarde Library of Congress in een gezamenlijk pilootproject rond digitalisering.

Google Book Search is een historische inspanning om alle kennis die in boeken wereldwijd vervat zit online doorzoekbaar te maken. Het programma steunt op twee pijlers: het Partner Programma en het Library Project. Partners (vooral uitgevers) geven hun boeken om te digitaliseren en online te plaatsen. De gebruiker krijgt slechts een strikt gelimiteerd aantal pagina’s te zien die relevant zijn voor hun zoekvraag. Als het interessant is dan kunnen ze doorklikken naar de webpagina van de uitgever of van een online leverancier en het boek kopen. Ook bibliotheken stellen hun boeken ter beschikking om te digitaliseren. Als een bibliotheekboek publiek domein is dan wordt het volledig getoond. Is het copyright dan krijgen de gebruikers enkel basisgegevens te zien, ten hoogste twee of drie uittreksels van het boek plus de informatie over de bibliotheek waar het te vinden is, of waar het kan gekocht worden.

De Universiteit Gent werd gesticht in 1817 en bezit één van de grootste collecties kostbare en oude drukken en manuscripten van België. Tijdens de twee wereldoorlogen werden zowel de stad als de universiteit en haar collecties gespaard van vernielingen en de Boekentoren was een prima bewaarplaats sinds de jaren dertig. De bibliotheek bevat de rijkste verzameling 17e eeuwse Vlaamse drukken en ook een uitgebreide collectie over de stad Gent. Er is een schat aan boeken in publiek domein over godsdienst, rechten, geneeskunde, geschiedenis, humanisme, filosofie, en ook over ingenieurswetenschappen en het bouwen van ondermeer bruggen, huizen en forten. Er zijn interessante en unieke historische collecties over plantkunde, fauna, mode en alledaagse leven, met vooral een uitzonderlijke verzameling Vliegende Bladen of Efemera. De zeer uitgebreide 19^de en 20ste eeuwse collectie omvat vooral kunst, architectuur, literatuur en alle mogelijke wetenschappen met ontelbare uniek bewaarde schatten. De verzameling Franse werken is zo groot doordat het onderwijs in Gent tot 1930 Franstalig was, tot de Universiteit Gent de eerste Nederlandstalige Universiteit in België werd. Vandaag behoort de Universiteit Gent tot de grootste van het land met ruim 28.000 studenten. Link www.boekentoren.be

Guido Van Peeterssen.

UGent wetenschappers ontdekken nieuw leven in Antarctische diepzee

Onderzoekers van de Universiteit Gent werkten mee aan het internationaal project ANDEEP (wat staat voor Antarctische diepzee) en bestudeerden het bodemleven van de Antarctische diepzee. De resultaten van dit onderzoek worden gepubliceerd in Nature. Tijdens drie campagnes aan boord van het Duitse onderzoeksschip Polarstern van het Alfred Wegener Instituut werden biologische stalen genomen op dieptes van 748 tot 6348 m. De Weddell zee vormt een belangrijke bron van diep water dat zich over de grote oceanen verspreid. Deze verplaatsing van grote hoeveelheden water werd als een potentiële migratieroute beschouwd waarlangs soorten van de Antarctische continentale rand de diepzee zouden kunnen koloniseren. Het onderzoek heeft aangetoond dat er migratie is opgetreden in beide richtingen. Zo bleken typische diepzeevormen voor te komen in ondiep water en omgekeerd.

Meerdere bodembewonende diergroepen werden onderzocht. Het is de groep der nematoden die de Gentse onderzoekers voor hun rekening hebben genomen. De microscopisch kleine nematoden zijn één van de meest talrijke en soortenrijke groepen in de meeste mariene milieus, inclusief de Zuidelijke Oceaan. Zoals voor de meeste bestudeerde diergroepen werd ook bij de aaltjes een erg hoge biodiversiteit gevonden. Voor de groepen met planktonische stadia, of propagulen, werd een sterke connectie gevonden met andere oceanen, maar de meeste soorten van diergroepen zoals de aaltjes, bleken uniek te zijn voor Antarctica.

Jeroen Ingels en Ilse De Mesel vertrokken als enige Vlamingen met een groep van 50 wetenschappers op 17 januari voor een expeditie naar de Zuidpool. Zij deden gedurende tien weken, aan boord van de Polarstern, onderzoek naar onderwaterdiertjes in de Antarctische diepzee. De Universiteit Gent was een partner in het onderzoek dat geleid werd door het Duitse Alfred Wegener Institut. Er werden diepzeestalen die zij onderzochten op de aanwezigheid van nematoden (diertjes kleiner dan 1 mm!) Andere wetenschappers onderzochten de stalen naar andere diertjes. Jeroen: “Ik kreeg als pas afgestuurde de kans om aan deze expeditie deel te nemen. Ik heb tijdens de expeditie dan ook enorm veel bijgeleerd. Je leert omgaan met een groep van 100 mensen, 50 wetenschappers en 50 bemanningsleden”.

Alle geplande onderzoeken werden uitgevoerd. Nadien werden de stalen ingevroren en op formol of op aceton bewaard. Die stalen worden nadien verder bestudeerd en het resultaat van al dit onderzoekswerk is binnenkort te lezen in vakliteratuur. Jeroen kreeg de kans om voor zijn doctoraatsstudie vanaf deze week één jaar mee te werken aan het Hermesproject. (Hotspot Ecosystem Research on the Margins of European Seas). Dit Europees project dat vier jaar loopt, onderzoekt de biodiversiteit en de menselijke impact op biosystemen in de zeeën tussen Noorwegen, de Middellandse Zee tot de Zwarte Zee. Wie meer wil weten over het project kan terecht op http://www.eu-hermes.net

Dagboek van een marinebioloog.

Guido Van Peeterssen.

Boekentoren wordt gerestaureerd

Het Gentse architectenbureau Robbrecht & Daem renoveert de universiteitsbibibliotheek van de Universiteit Gent, beter gekend als de Boekentoren. Volgens een voorlopige planning zal de studie van de eerste restauratieronde afgerond zijn eind 2009. Ten vroegste in 2010 zullen de werken worden aanbesteed voor de restauratie van het imposante gebouw, dat in 1934 door Henry van de Velde werd ontworpen en nog steeds geldt als één van de beste Belgische voorbeelden van modernistische architectuur. De architecten zeggen dat ze zich respectvol willen opstellen. Niet alleen moet de Boekentoren de tand des tijds weerstaan maar men moet de bibliotheek ook geschikt maken voor eigentijds gebruik.


In september 2005 verklaarde de Universiteit Gent zich akkoord met het opstarten van het project voor de restauratie van de Universiteitsbibliotheek en het voormalig Hoger Instituut voor Kunstgeschiedenis en Oudheidkunde omwille van de uitzonderlijke cultuurhistorische waarde van de gebouwen. Deze beslissing werd genomen nadat bleek hoe slechte de staat van het complex wel was. Aanleiding was een studie die verscheen op initiatief van André Singer. Deze studie wilde het belang van dit meesterwerk van Henry van de Velde aantonen en de slechte toestand waarin het gebouw zich bevindt aanklagen. Intussen kaapte de Boekentoren de derde plaats weg in de door Canvas georganiseerde Monumentenstrijd. Conform het wedstrijdreglement van de Monumentenstrijd, zullen er vanaf 2008 al beperkte restauratiewerken aan de belvedère op de hoogste verdieping uitgevoerd worden.

De studieopdracht voor de gehele restauratie werd Europees aanbesteed via de procedure van de Open Oproep van de Vlaamse Bouwmeester. Via de procedure van de Open Oproep stelde de Vlaamse Bouwmeester een preselectie voor van de tien meest geschikte kandidaten, van wie vijf ontwerpteams geselecteerd werden. Deze selectie bestond uit drie Belgische en twee buitenlandse teams: Stéphane Beel Architecten (Gent), Wessel De Jonge Architecten (Rotterdam), LIN Gesellschaft von Architekten (Berlijn), Robbrecht en Daem Architecten (Gent), Driesen-Meersman-Thomaes Architecten (Antwerpen). Uiteindelijk werden Robbrecht en Daem Architecten voorgedragen als uiteindelijke laureaat. In hun portfolio prijken onder meer het ontwerp van Documenta IX in Kassel, het Concertgebouw in Brugge, de Leopold De Waelplaats voor het Antwerpse Museum voor Schone Kunsten, de kanaalhuizen in Gent en het Museum Boijmans van Beuningen in Rotterdam.

“De logica van het gebouw bepaalt de ingrepen zelf”, zegt architect Paul Robbrecht. “Ons ontwerp is gestoeld op een stevige ruimtelijke (her)organisatie en een effectief concept voor de werking van de bibliotheek. De opdracht omvat omvat tevens een complete actualisatie met een aantal interessante ingrepen zoals de inrichting van de cafetaria op de verdieping, met zicht op de toren, een bijkomende toegang via de Sint-Hubertusstraat, een ondergronds archief onder de binnentuin en het toegankelijk maken van de belvedère voor het publiek. Bijzondere aandacht gaat hierbij naar het bewaren van het originele uitzicht van het gebouwencomplex. De Universiteit legde als bouwheer de lat hoog bij de keuze van een ontwerpteam voor haar Boekentoren en ambieerde niet meer of minder dan een hoogstaande totaalrevisie van het gebouw. “Het ontwerp wordt gekenmerkt door een goede balans tussen het respect voor het gebouw en de nieuwe ingrepen en is technisch zeer goed onderbouwd”, zegt vicerector Luc Moens. “We appreciëren in het ontwerp vooral de zorg voor het bestaande gebouw”.
Link: www.boekentoren.be

Guido Van Peeterssen

Doctoral Schools aan de UGent krijgen vaste vorm

Een doctoraat is niet langer een exclusieve voorbereiding op een academische carrière. Een doctoraat is steeds meer het bewijs van onderzoekservaring en competentie, niet alleen in het onderwijs, maar ook in de industrie en dienstverlening. De druk om steeds meer doctoraten te produceren kan echter leiden tot een kwaliteitsvermindering van het doctoraatsdiploma. De waarde van een doctoraat hangt vaak ook af van de kwaliteit van de onderzoeksgroep, want ook dat geeft een doctoraat een academische en maatschappelijke meerwaarde. Ten slotte is het er de taak van de universiteit om aan het doctoraat een sterkere zichtbaarheid te verlenen. Niet alleen om doctorandi met talent aan te trekken, maar ook om het doctoraatsdiploma een internationale uitstraling te bieden.

De UGent speelt in op deze noden en verwachtingen door de oprichting van zogenaamde Doctoral Schools. De doelstelling van deze nieuwe Doctoral Schools van de UGent zijn niet min. Onderzoekers trainen in algemene vaardigheden, gastlezingen en workshops aanbieden en evenementen organiseren voor alle UGent onderzoekers. Vanaf volgend academiejaar worden vijf Doctoral Schools aan de UGent ingericht rond de volgende vijf vakgebieden: Arts, Humanities and Law, Social and Behavioural Sciences, Natural Sciences, (Bioscience) Engineering, Life Sciences and Medicine, Doctoral School of Arts, Humanities and Law. Voor drie van de vijf Doctoral Schools is al een directeur aangesteld.

Vanaf oktober 2007 wordt Prof. Dominique Willems directeur van de Doctoral School of Arts, Humanities and Law. Zij behaalde haar doctorstitel in de Romaanse Filologie in 1975 en is promotor van 13 doctoraten en meerdere onderzoeksprojecten. Van 1992 tot 1995 was ze decaan van de faculteit Letteren en Wijsbegeerte en werd daarna lid van de Raad van Bestuur en van het Bestuurscollege. Ze gaf les aan de gereputeerde Amerikaanse universiteiten van Berkeley en Stanford in 1996 en 1997 en was directeur d’études aan het Institut Pratique des Hautes Etudes te Parijs. Als lid van de Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid was ze ook betrokken bij de discussies over doctoraatsopleidingen en carrièreperspectieven. Prof. Willems wil met de Doctoral Schools acties ondernemen tegen het negatief maatschappelijk beeld waarmee het doctoraat soms nog te kampen heeft. Ze ziet veel mogelijkheden in internationale samenwerking door uitwisselingen, gezamenlijke organisatie van seminaries en mobiliteit van onderzoekers. Zij wil door een hele reeks maatregelen de kwaliteit van afgelegde doctoraten te waarborgen.

De Doctoral School of Social and Behavioural Sciences van de UGent komt onder de leiding van professor André Vandierendonck. Hij behaalde zijn doctoraat in 1973 en werd in 1991 benoemd als professor in de experimentele psychologie. Als lid van meerdere commissies is hij goed vertrouwd met het beleid van de universiteit. Onder zijn verantwoordelijkheid behaalden 19 doctorandi hun doctoraatstitel; verder is hij ook promotor van een vijftal interuniversitaire onderzoeksprojecten. Op zijn expertise wordt een beroep gedaan door heel wat internationale tijdschriften, wetenschappelijke organisaties en universiteiten en in zijn publicatielijst prijken meerdere toptijdschriften uit de psychologie. Momenteel verblijft prof. Vandierendonck aan de Universiteit van Padua in Italië, maar hij bereidt zich volop voor op zijn nieuwe functie.

Prof. Jozef Vercruysse mag zich volgend jaar directeur van de Doctoral School of Life Sciences and Medicine noemen, waar vijf faculteiten bij betrokken zijn: de faculteit van de Wetenschappen, Bio-ingenieurswetenschappen, Farmaceutische Wetenschappen, Diergeneeskunde en Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen. Prof. Vercruysse is sinds 1983 professor in de Parasitologie aan de faculteit van de Diergeneeskunde en sinds 2001 voorzitter van de vakgroep Virologie, Parasitologie en Immunologie. Sinds 1996 heeft hij meer dan 30 onderzoeksprojecten gecoördineerd in samenwerking met partners in verschillende continenten. Er werken in zijn vakgroep momenteel 42 jonge onderzoekers aan een doctoraat. Hij is lid van een tiental internationale wetenschappelijk organisaties, sinds 2003 voorzitter van de World Association for the Advancement of Veterinary Parasitology en wordt regelmatig gevraagd als expert. Als directeur van de Doctoral School wil prof. Vercruysse de nadruk leggen op het aantrekken van talentvolle en gemotiveerde doctorandi, niet alleen uit Vlaanderen maar ook internationaal. De toekomstperspectieven van mensen met een doctoraat zijn echter niet altijd rooskleurig. De universiteit moet doctorandi niet alleen voorbereiden op die toekomst, zij moet ook goede contact met het bedrijfsleven onderhouden.

Guido Van Peeterssen.

Universiteit Gent start bouw Monovolume

De Universiteit Gent start vandaag eindelijk met het prestigieuze bouwproject in de Sint-Pietersnieuwstraat. Naast het rectoraat komt het Monovolume, het langverwachte uithangbord van de universiteit. In het gebouw worden twee grote auditoria ondergebracht, les- en vergaderzalen, een PC knooppunt, twee vakgroepen van de faculteit Letteren en Wijsbegeerte en de directie Onderwijsaangelegenheden. Studentenvertegenwoordigers pleitten hartstochtelijk voor het project en kregen steun van de Decaan Letteren en Wijsbegeerte, waar 115 personeelsleden geen fatsoenlijke arbeidsplek hebben en sommigen gewoon thuis werken. De nieuwbouw heeft ook plaats voor de uitbouw van een centraal studentenloket. Zo een SPOC is tegemoetkoming aan de vele studenten die van hot naar her gestuurd worden op vaak heel eenvoudige vragen.

Het plan werd aanvankelijk op de lange baan geschoven door de Raad van Bestuur. Want naast het protest van de decanen werd er ook door de Dienst Gebouwen en Facilitair Beheer tegengesputterd. Verschillende partijen drongen aan op een bescheidener project zonder de bakbeesten van auditoria, met meer kantoorruimte in de plaats. Voor sommigen was een schone pelouse hier meer op zijn plaats. Die laatste optie was echter niet realistisch, omdat Stad Gent eiste dat in plaats van de afgebroken krotwoningen nieuwe panden opgetrokken zouden worden. Ook het verlies van drie miljoen euro aan studies waren een bezwaar. De bouwcommissie besloot dan wijselijk om alsnog te kiezen voor het originele scenario.

Het Monovolume sluit aan bij enkele belangrijke trends en problemen die zich aan de UGent manifesteren. De UGent is een universiteit die zeer snel evolueert. De opleidingen komen steeds vaker positief in het nieuws, het aantal doctoraten is de afgelopen jaren enorm toegenomen, evenals het aantal onderzoekers. Ook ziet de UGent haar studentenaantal enorm toenemen, op 15 jaar tijd is het aantal bijna verdubbeld. De UGent is in volle expansie en heeft bijgevolg dringend nood aan enkele grote auditoria. Dit zorgt voor een aantal schrijnende situaties in de auditoria. Studenten plaatsen stoelen bij en zelfs als populaire proffen hun cursussen opsplitsen is er nog steeds sprake van overbezetting. Lessen vinden plaats op onmogelijke uren en sommige inhaallessen worden zelfs gewoon niet gegeven.

Architecten zijn Stéphane Beel en Xavier de Geyter, die ook tekenden voor de nieuwbouw van de faculteit Economie naast de Sint-Pieterskerk. Omdat de werken zo vaak uitgesteld werden is de deadline verlegd naar het academiejaar 2009-2010. Volgens Michaela Geenens van de Directie Gebouwen en Facilitair Beheer ligt de oorzaak bij het herhaaldelijk wijzigen van de plannen. Zo werd de bouw van twee grote auditoria meermaals onderzocht, evenals de noden binnen de verschillende faculteiten. Zo worden de lokalen die voorzien waren voor de faculteit Ingenieurswetenschappen toegewezen aan de faculteit Letteren en Wijsbegeerte.
De werken zullen ruim twee jaar duren, het verkeer zal weinig hinder ondervinden.

Guido Van Peeterssen.